Odzyskiwanie danych z dysku to pojęcie oznaczające dostęp do logicznie i/lub fizycznie uszkodzonego nośnika, którego użyteczna kopia bezpieczeństwa nie istnieje lub który sam stanowi kopie zapasową, w celu odczytania plików lub bloków. Pojęcie to bywa również często stosowane w kontekście przywracania lub odzyskiwania danych, bloków z kopii zapasowych czy też do wybierania danych, wykrywania danych w falach, deszyfrowania lub dekompresji. Wyróżnia się trzy podstawowe kategorie uszkodzeń dysku: uszkodzenia mechaniczne, logiczne i elektroniczne.
Mechaniczne uszkodzenia dysku
Uszkodzenia mechaniczne to jeden z najczęstszych powodów utraty dostępu do zapisanych na dysku twardym danych. Z racji złożonej budowy tego nośnika, nie jest on odporny na działanie czynników zewnętrznych, przez co mogą zostać uszkodzone nie tylko w wyniku upadku czy uderzenia, ale również przez wstrząsy, wysokie temperatury czy nadmierną wilgoć. Należy zaznaczyć, iż w przypadku mechanicznego uszkodzenia dysku, nie istnieje możliwość samodzielnego odzyskania danych.
Odzysk utraconych danych jest możliwy wyłącznie w warunkach laboratoryjnych, przy użyciu specjalistycznych narzędzi. Polega na wymienieniu i skalibrowaniu uszkodzonych podzespołów, wykonaniu posektorowej kopii powierzchni dysku, a następnie przywróceniu wszystkich lub wybranych dokumentów poprzez odzyskanie z obrazu dysku struktury systemu plików.
Logiczne uszkodzenia dysku
Logiczne uszkodzenia dysku to przypadki, w których nośnik jest fizycznie sprawny, a przyczyną problemu jest brak integralności danych, będący wynikiem m.in. błędnie wykonanej reinstalacji systemu, sformatowania dysku, usunięcia danych czy też z działania wirusów lub złośliwego oprogramowania.
Odzysk utraconych w ten sposób danych odbywa się poprzez odbudowanie struktury systemu plików, co umożliwia odtworzenie dokumentów z wybranych katalogów. W sytuacji, gdy odzyskanie struktury i nazw plików jest niemożliwe, dane są przywracane po ich rodzaju, tj. pliki .pdf, .doc, .txt, .mp3 itd.
Elektroniczne uszkodzenia dysku
Uszkodzenia elektroniczne dysku mają miejsce w wyniku awarii modułu elektroniki zewnętrznej. Tego rodzaju uszkodzenia są powodowane poprzez przepięcia w sieci energetycznej, wyładowania atmosferyczne czy zwarcia lub wadliwy zasilacz.
Aby odzyskać dane z dysku uszkodzonego elektronicznie, należy wymienić moduł elektroniki zewnętrznej. Trzeba mieć jednak na uwadze, iż nowe elementy muszą być dokładnie takie same jak oryginalne. W przeciwnym wypadku może dojść do dalszych, poważniejszych uszkodzeń dysku.
Ważne!
Jak można przeczytać na , w przypadku utraty danych należy bezzwłocznie wyłączyć urządzenie. Ponadto nie należy samodzielnie go rozkręcać i wykonywać innych czynności, które mogą pogorszyć problem, a w przypadku zalania nośnika wodą lub jego nadpalenia, nie należy suszyć ani czyścić go samodzielnie.
